تبلیغات
وبلاگ مشاوره حقوقی نوشتن لایحه شکایت دادخواست و عریضه - » آیات مربوط به سهم الارث؛
پنجشنبه 22 اردیبهشت 1390

» آیات مربوط به سهم الارث؛

   نوشته شده توسط: حقوقی    نوع مطلب :حقوق خصوصی ،

» آیات مربوط به سهم الارث؛

بسم الله الرحمن الرحیم

آیات زیر مربوط به چگونگی تقسیم سهم الارث است که خداوند بزرگ در قرآن کریم، "تنها مرجع ایدئولوژی انسانها" که از منبع لایتناهی علم برای هدایت انسان از این بزنگاه دشوار "دنیا" به ما اعطا شده، اشاره فرمودند.

خداوند متعال چرا در آخرین کتابی که برای هدایت بشریت عنایت فرموده، آیات بسیاری را به تفصیل به تعیین دقیق سهم الارث اختصاص داده، حتماً این آیات و نظایر آن در حکم قوانین امری خداوند بزرگ است و حتماً حکمتی در ترسیم این نظم برای تقسیم ماترک نهفته است.

متاسفانه امروز زمزمه ها و یا فریاد هایی می شنویم که آیات قرآن نعوذ بالله تاریخ مصرف محدودی داشته و الآن چنین و چنان ... . اما باید توجه داشت که قرآن آخرین و تنها کتاب آسمانی مصون از تحریف است که به بشر امروزی ارث رسیده و متضمن آخرین فرامین خداوند متعال است. پس به جای اجتهاد و تفسیر و تأویل های ناروا از آیات قرآن کریم، بهتر است به اجرای فرامین الهی اهتمام ورزیده و به تطبیق قوانین با آیات و روایات مبرهن الهی بپردازیم.

تغییر در قواعد آمره قرآن کریم که خداوند به صراحت در آنها حتی به ریز ترین نکات هم اشاره فرمودند، اگر نگوییم نشانگر غرض ورزی و دشمنی با احکام دین مبین اسلام است، حداقل نشانگر جهل و بی خردی است.

به عنوان نمونه در حقوق مدنی در بحث تعیین سهم الارث خواهر و برادر، ادعای مدعیان تساوی در تعیین سهم الارث ایشان، مخالف نص صریح آیه قرآن بوده و هرگز اجتهاد در مقابل نص پذیرفته نیست.

برای تأئید گفته فوق همین بس که، خداوند متعال در آیه 13 سوره نساء بعد از بیان نحوه تقسیم سهم الارث وراث می فرمایند:

تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ وَمَن یُطِعِ اللّهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ. ﴿۱۳﴾

وَمَن یَعْصِ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَیَتَعَدَّ حُدُودَهُ یُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِیهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُّهِینٌ. ﴿۱۴﴾

اینها احكام الهى است و هر كس از خدا و پیامبر او اطاعت كند وى را به باغهایى درآورد كه از زیر [درختان] آن نهرها روان است در آن جاودانه‏اند و این همان كامیابى بزرگ است. (۱۳)

و هر كس از خدا و پیامبر او نافرمانى كند و از حدود مقرر او تجاوز نماید وى را در آتشى درآورد كه همواره در آن خواهد بود و براى او عذابى خفت‏آور است. (۱۴)

چند روز پیش برای گذراندن دوره آموزشی فقه، خدمت دکتر ... (از بردن نام همکاران به دلیل اجتناب از شخصی شدن موضوع معذورم) جانباز گذشته و استاد دانشگاه فعلی و مولف چندین کتاب بودم. ایشان به گفته خود ظاهراً با معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه همکاری تنگاتنگی داشتتند. وی در صحبت های خود خطاب به بانوان حاضر در جلسه اشاره کردند:

شما نگران نبوده و صبور باشید. همه چیز قدم به قدم. من و همکارانم الحمدلله طی همکاری که با معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه داشتیم، تا به حال بسیاری از قوانین تبعیض آمیز بر علیه شما (بانوان) را اصلاح کرده ایم. انشالله یه روزی می رسد که زنان هم قاضی می شوند، سهم الارث ها و دیه درست می شود و ... .

ایشان در طی جلسات مختلف افاضاتی هم نسبت به بی اعتباری لوث و قسامه در تعیین قاتل داشتند. و در بدترین اظهار نظر خود فرمودند ما که نفهمیدیم چرا قبل انقلاب دایره توسط علما حروم بود اما الآن دف زدن مجاز است! یا چرا شطرنج حرام بود ولی الان فدراسیون دارد!

البته بنده در همان جلسه به ایشان تذکر دادم که اولاً کاربرد شطرنج در گذشته های دور برای قمار بوده است ولی در حال حاضر این کاربرد وجود ندارد. دوماً پویایی مکتب شیعه به خاطر احکام ثانویه و به روز بودن علمای تشیع و قایل بودن به عقل به عنوان چهارمین منبع در اصول فقه (علم استخراج احکام الهی از آیات و روایات) است.

ایشان در حالی که مفهوم و ارزش احکام ثانویه را درک نکرده بودند، به راحتی به نص صریح قرآن حمله می کردند و قول تغییر در قوانین مستنبط از شرع را به بانوان می دادند!؟

از نظر بنده اعطای مسئولیت های خارج از عرف و توان به بانوان و تغییر قوانین و ایجاد شروط های دور از منطق در قوانین، بالاخص در قوانین مربوط به عقد ازدواج، نه تنها تکریم مقام زن نیست، بلکه فشار مضاعف به بانوان، سست نمودن بنیان خانواده، تضعیف نقش زن در تربیت فرزندان و ... است.

شاید در آینده به تفصیل در مقاله ای به آسیب هایی که تصویب قوانین مربوط به شروط ضمن عقد ازدواج در افزایش طلاق و اعطای سهمیه بی رویه دانشگاه ها به بانوان در بیکاری مردان و در نتیجه تأخیر در ازواج و آسیب های اجتماعی پس از آن داشته، بپردازم.

قرآن

برای مشاهده آیات مربوط به تعیین سهم الارث در قرآن کریم به ادامه مطلب بروید...

سوره نساء آیات 12 تا 14؛
یُوصِیكُمُ اللّهُ فِی أَوْلاَدِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنثَیَیْنِ فَإِن كُنَّ نِسَاء فَوْقَ اثْنَتَیْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِن كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَلأَبَوَیْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِن كَانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِن لَّمْ یَكُن لَّهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَوَاهُ فَلأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِن كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلأُمِّهِ السُّدُسُ مِن بَعْدِ وَصِیَّةٍ یُوصِی بِهَا أَوْ دَیْنٍ آبَآؤُكُمْ وَأَبناؤُكُمْ لاَ تَدْرُونَ أَیُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا فَرِیضَةً مِّنَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِیما حَكِیمًا. ﴿۱۱﴾

وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِن لَّمْ یَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِن بَعْدِ وَصِیَّةٍ یُوصِینَ بِهَا أَوْ دَیْنٍ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ یَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم مِّن بَعْدِ وَصِیَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَیْنٍ وَإِن كَانَ رَجُلٌ یُورَثُ كَلاَلَةً أَو امْرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ فَإِن كَانُوَاْ أَكْثَرَ مِن ذَلِكَ فَهُمْ شُرَكَاء فِی الثُّلُثِ مِن بَعْدِ وَصِیَّةٍ یُوصَى بِهَآ أَوْ دَیْنٍ غَیْرَ مُضَآرٍّ وَصِیَّةً مِّنَ اللّهِ وَاللّهُ عَلِیمٌ حَلِیمٌ
. ﴿۱۲﴾

تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ وَمَن یُطِعِ اللّهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ
.﴿۱۳﴾

وَمَن یَعْصِ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَیَتَعَدَّ حُدُودَهُ یُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِیهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُّهِینٌ
. ﴿۱۴﴾

خداوند به شما در باره فرزندانتان سفارش مى‏كند سهم پسر چون سهم دو دختر است و اگر [همه ورثه] دختر [و] از دو تن بیشتر باشند سهم آنان دو سوم ماترك است و اگر [دخترى که ارث میبرد] یكى باشد نیمى از میراث از آن اوست و براى هر یك از پدر و مادر وى [=متوفى] یك ششم از ماترك [مقرر شده] است این در صورتى است كه [متوفى] فرزندى داشته باشد ولى اگر فرزندى نداشته باشد و [تنها] پدر و مادرش از او ارث برند براى مادرش یك سوم است [و بقیه را پدر مى‏برد] و اگر او برادرانى داشته باشد مادرش یك ششم مى‏برد [البته همه اینها] پس از انجام وصیتى است كه او بدان سفارش كرده یا د ینى [كه باید استثنا شود] شما نمى دانید پدران و فرزندانتان كدام یك براى شما سودمندترند [این] فرضى است از جانب خدا زیرا خداوند داناى حكیم است
. (۱۱)
و نیمى از میراث همسرانتان از آن شما [شوهران] است اگر آنان فرزندى نداشته باشند و اگر فرزندى داشته باشند یك چهارم ماترك آنان از آن شماست [البته] پس از انجام وصیتى كه بدان سفارش كرده‏اند یا د ینى [كه باید استثنا شود] و یك چهارم از میراث شما براى آنان است اگر شما فرزندى نداشته باشید و اگر فرزندى داشته باشید یك هشتم براى میراث شما از ایشان خواهد بود [البته] پس از انجام وصیتى كه بدان سفارش كرده‏اید یا د ینى [كه باید استثنا شود] و اگر مرد یا زنیكه از او ارث میرند لاله [=بى‏فرزند و بى‏پدر و مادر] باشد و براى او برادر یا خواهرى باشد پس براى هر یك از آن دو یك ششم [ماترك] است و اگر آنان بیش از این باشند در یك سوم [ماترك] مشاركت دارند [البته] پس از انجام وصیتى كه بدان سفارش شده یا د ینى كه [باید استثنا شود به شرط آنكه از این طریق] زیانى [به ورثه] نرساند این است‏سفارش خدا و خداست كه داناى بردبار است
. (۱۲)
اینها احكام الهى است و هر كس از خدا و پیامبر او اطاعت كند وى را به باغهایى درآورد كه از زیر [درختان] آن نهرها روان است در آن جاودانه‏اند و این همان كامیابى بزرگ است
. (۱۳)
و هر كس از خدا و پیامبر او نافرمانى كند و از حدود مقرر او تجاوز نماید وى را در آتشى درآورد كه همواره در آن خواهد بود و براى او عذابى خفت‏آور است
(۱۴)

سوره نساء آیه 176؛
یَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللّهُ یُفْتِیكُمْ فِی الْكَلاَلَةِ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَیْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَهُوَ یَرِثُهَآ إِن لَّمْ یَكُن لَّهَا وَلَدٌ فَإِن كَانَتَا اثْنَتَیْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَإِن كَانُواْ إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَاء فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنثَیَیْنِ یُبَیِّنُ اللّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّواْ وَاللّهُ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ. ﴿۱۷۶﴾

از تو [در باره كلاله] فتوا مى‏طلبند بگو خدا در باره كلاله فتوا مى‏دهد اگر مردى بمیرد و فرزندى نداشته باشد و خواهرى داشته باشد نصف میراث از آن اوست و آن [مرد نیز] از او ارث میبرد اگر براى او [=خواهر] فرزندى نباشد پس اگر [ورثه فقط] دو خواهر باشند دو سوم میراث براى آن دو است و اگر [چند] خواهر و برادرند پس نصیب مرد مانند نصیب دو زن است‏خدا براى شما توضیح مى‏دهد تا مبادا گمراه شوید و خداوند به هر چیزى داناست. (۱۷۶)

پایان

tohidbakhtiary@yahoo.com

www.tohidbakhtiary.mihanblog.com

هرگونه بهره برداری از مطالب این وبلاگ، صرفاً با ذکر منبع مجاز می باشد.




برچسب ها: » آیات مربوط به سهم الارث؛ ،

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر