تبلیغات
وبلاگ مشاوره حقوقی نوشتن لایحه شکایت دادخواست و عریضه - آداب و رسوم بروجرد
آداب و رسوم بروجرد

پروژه های ایجاد مراکز توریستی ـ گردشگری1:

موقعیت جغرافیایی شهر بروجرد و شرایط اقلیمی حاکم بر آن، این شهر را به صورت مکانی برای گذراندن اوقات فراغت ساکنین پیرامونی خود و استانهای مجاور آمده است.

شهرداری بروجرد می تواند از این فرصت استفاده نموده و در اراضی تحت تملک خود با مشارکت بخش خصوصی مبادرت به ایجاد مکانهایی برای استراحت مسافرین و فضای مطلوب گردشگری بنماید.

این اقدام ضمن تأثیر منبع درآمدی مطمئن ، انگیزه های لازم را نیز برای مسافرین فراهم می آورد و باعث رونق اقتصادی شهر نیز می گردد.

 

پروژه های ایجاد مراکز صنایع دستی1 :

شهر بروجرد از دیرباز در صنعت ورشوسازی شهر بوده و صنایع ورشویی این شهر از وجج و اعتبار ویژه ای برخوردار است. این شهرت فرصت مناسبی را برای شهرداری بروجرد به وجود آورده که با مشارکت بخش خصوصی و کارشناسات خبره این صنعت نسبت به ایجاد مراکز به منظور تولید و عرضه مستقیم صنایع دستی ورشو کاری، اقدام نماید، این عمل علاوه بر ایجاد درآمد برای شهرداری باعث اشغال و کاهش نرخ رشد بیکاری در سطح این شهر خواهد بود.

 

بناها و مجموعه ها و محوطه های تاریخی ثبت نشده1 :

علاوه بر بناهای ثبت شده در فهرست آثار ملی، بناها و مجموعه های تاریخی دیگری در سطح و یا در حاشیه نزدیک شهر قدیمی بروجرد وجود دارند که از لحاظ ارزش گذاری تاریخی، فرهنگی وکالبدی حائز اهمیت می باشد و در پس خیابانهایی که بافت جدید و قدیم شهر را از یک دیگر متک ساخته است سیمای واقعی شهر پنهان است.

بافت ارگانیک با کوچه و پس کوچه های زیبای کاهکی، دالان های سرپوشیده، مساجد محلی کوچک و مراکز سنتی محله نمایانگر ارزش واقعی شهر قدیمی هسنتد که بدون آنها بروجرد هویت تاریخی و فرهنگی خود را از دست می دهد. به طور کلی می توان گفت که در محدوده دیوار قدیم شهرداری سلسله مراتبی تاریخی، فرهنگی، قومی، اجتماعی واقتصادی شهر درکالبد این محلات در دوزهای مختلف تاریخی نشان می دهد.

در ذیل فهرستی از آثار و محوطه های تاریخی موجود در سطح شهر یا حاشیه آن ذکر می شود:

1-   بافت تاریخی شهر دارای آثار ارزشمندی از جمله خانه های قدیمی است که در سطح بافت قدیمی شهر پراکنده هستند و از محله می توان به محله صوفیان و مجموعه خانه های سادات طباطبائی اشاره کرد.

2-   مساجد و امامزاده هایی در سطح شهر وجود دارد که از محله می توان به بناهایی ذیل اشاره کرد:

-         مسجد سید واقع در خیابان بحرالعلوم

-         مسجد دوخواهران واقع در خیابان شریعتی

-         مدرسه حجتیه واقع در خیابان شریعتی کوچه ناصرخسرو

-         بنای امامزاده قاسم واقع در خیابان هفده شهریور محله امام زاده قاسم

-         بنای شاهزاده ابوالحسن واقع در خیابان صفا

-         مسجد امام رضا واقع در خیابان شهدا کوچه مرکزی

3-   در سطح و حاشیه شهر تعدادی بناهای قدیمی موسوم به تکیه وجود دارد که قبلاً در باغات حومه شهر بوده، و اکنون درمحدوده شهر قرار گرفته اند. این بناها عبارتند از:

-         تکیه حاج عینی

-         تکیه حاج محمد روغنی

-         تکیه کاظم روغنی

-         تکیه اخوان عسلی

-         تکیه جدایی

-         تکیه عباس هاشمی واقع در فضای کوچه باغی ها، نزدیک بلوار بهشت

-         تکیه اخوان صادقی هر سه واقع درشمال شهرداری منطقه (فضای کوچه باغی ها)

-         تکیه حاتمی واقع در کوچه باغی ها (پشت شهربازی)

-         تکیه حاتمی واقع در شمال میدان نواب صفوی

-         تکیه حاج افشار، بالاتراز میدان دکتر بهشتی و خیابان تختی

-         تکیه مستعد واقع در خیابان صارمی

-         تکیه قوام

 

سوغات بروجرد1:

بروجرد در زمره شهرهایی است که همیشه داد و ستد در گذرهای بازار آن از رونق ویژه ای برخوردار بوده است. مسگری، جاجیم بافی، گلیم بافی، صابون پزی، صنایع دستی و ورشویی و ... از پرآوازه ترین تولیدات محلی بروجرد محسوب می شوند.

ورشوسازی، شاخص ترین صنایع دستی بروجرد است که امروزه کمتر بدان توجه می شود و ضرورت یک برنامه تعلیم و ترویج گسترده را می طلبد.

آبخوری، سینی، فنجان، بخوردان، آیینه و شمعدان، سماور، ... از تولیدات متنوع ورشویی هستند که هم اکنون نیز در بروجرد عرضه می شود.

از دیگر سوغات بروجرد به محصولات لبنی، مربا، نقل؛ شیرینی و کباب اشاره کرد.

لهجه و گویش مردم شهر بروجرد1 :

در گویش بروجردی لغاتی از زبان اوستایی یافت می شود، برای مثال: « ایواره» که به معنای غروب است. در یکی از الواح طلایی یافت شده در تخت جمشید نیز دیده می شود.

در این گویش بیشتر کلمات مرخم شده ، برخی از حروفشان خوانده نمی شود، برای مثال : « ماست» ، « ماس» تلفظ می شود، در بسیاری از کلمات حرف « ب» و « و» تبدیل می شود؛ مانند « اَو» و « شو» که تلفظ محلی « آب» و « شب» است. همچنین در برخی از واژه ها، حرفی به حرف دیگر تغییر می یابد، چنانکه « آدم» را « آیِم» تلفظ می کنند.

و اغلب « ان» اشباع از پایان کلمات حذف شده، حرف پیش « ن» به « و» تبدیل می شود. مانند : نان و جان و آسمان که به ترتیب : « نو» ، « جو» ، « آسمو» خوانده می شود. آنچه قابل ذکر می نماید شباهت فراوان این گویش با گویش شهرهای اراک، نهاوند، ملایر در شیوه های تلفظ و استعمال کلمات است.

علاوه بر این قرابت فرهنگی بسیار میان شهرهای یاد شده، می تواند بیانگر خاستگاه واحد لهجه ها و گویش ها باشد که البته تحقیق بایستی در این باره به عهده محققان و زبان شناسان است.

 

 

 

 

 

 

 

قسمی از آداب و رسوم و بازیهای مردم گذشته آن شهر و دیار و یادی از جنب و جوش آنان در ایام بهاران 1:

بروجرد از از حیث دربرداشتن مواهب سرشار طبیعی، نعمت های فراوان خداداد، اعتدال هوا، آبی صاف و گوارا، سرسبزی شهر، خرمی در و دشت ، صفای جویبارها، نزهت چمن زارها، افزونی اقسام نعمت و میوه جات و ارزانی آنها و رفاه حال هردسته و رسته از حیث خوراک و خانه و غیرها و نداشتن مصیبت، فراهم کردن لوازم زندگی امروزه، اهلش از هر دسته و رسته گشاده روی، خندان لب، شوخ طبع، شادمان و چالاک، پیشه وران در قسمت قناعت و مناعت نفس با توانگران همسنگ، توانگران از حیث زندگی ساده و فروتنی با تهی دستان هم پایه و هم آهنگ، نه تنها روزهای جمعه و جستن ها و سوگواری دکانها بسته، بلکه بیشتر روزها بویژه در بهار و تابستان و نیمی از پاییز از ساعت 3 تا 4 بعدازظهر به صورت نیمه تعطیل در می آید.

همه از شهر بیرون آمده راه صحرا در پیش می گرفتند، برخلاف بسیاری شهرها که می بایستی مسافتی از شهر دور شد تا به باغ و تفریحگاهی برسد از هر دروازه این شهرستان که بیرون می آورند به مسافت کمی به باغات سبز و خرم و جویبارها و تکیه گاههای زیبا برخورد می گردد و فرش سبک محقر یا عباهای خود را گسترده، همه نفری خاروخس فراهم آورده، بالای زغال افروخته، سماورها را آتش ریخته، چای دایر می شد. پشت سرهم محیط باغات و هامون از دسته دسته اشغال، تا نیم فرسنگ نشاط می یافت.

 

 

 

 

چایخانه ها :

چایخانه ها نیز از مردم پر بود، دود چپق و قلیان با برگ های درختان در تماس و پرندگانرا نیز سرمست می کرد، نقالهای خوش بیان آن روزه که سرمایه ای ادبی بیشتری داشتند با خواندن غزلهای خوب عرفانی و شرح رزم (رستم و اسفندیار) و (جنگ یازده رخ) شور و هیجان در شنوندگان ایجاد و به طوری که جست وخیز در آن میان پیدا و روح سلحشوری در کالبد آنان نیرو می گرفت و گریز و ختم داستان آن به وقایع هولناک کربلا بود، دراین قسمت نیز شنوندگان را به یادآوری پیشوایان مذهب متوجه می کردند.

 

ورزشگاه و پهلوانان1 :

مردمی ورزیده و سنجیده در کمال وقار و صولت تا جوانی پشت لب او موی در نیاورده بود، او را در محیط ورزشگاه راه نبود، آنها به وضو داخل گود شده و بیرون می آمدند از هیچ یک فرضیه ای ترک نگشتی و اگر بیماری یافت شدی که پزشک او را جواب داده بود، لُنگ یکی از آنها را برده به سر او انداخته و چه بسا تندرستی را از نوع در آغوش می گرفت، هرکدام در کوی و کوچه بودند نگاهداری جان و مال و ناموس مردن آن در عهده او بوده و دیگر اوباش از او حساب می بردند، و در راستی و درستی و جوانمردی و غیرت وحمیت انگشت نما بودند.

 

باده نوشان:

که شمار آنان از انگشتها بیشتر نبود محال بود که در پیش دیدگاه مردم و یا در گذرها باده بنوشند، بلکه در خانه ها پیش زن و بچه خود، نیز ممکن نبود آن هم هرشب، تنها شب های شنبه بود و بس.

ما طفل بودیم و شب جمعه دیده ایم                          هرگز به صبح شنبه مستان نمی رسد

عید نوروز1:

در این جشن ملی باستانی جنب و جوش بزرگ در میانه طبقات مردم حکمفرما بود، زنها چند روز به عید مانده خانه تکانی را شروع حتی، سقف خانه ها را جاروب در ودیوار شسته و گردو غبارو دوده به دور ریخته، اساس خانه، مردها نیز خواروبار و لوازم شب عید را فراهم و لباس نو برای خود و عائله فراهم، چند روز به عید مانده مردم دهات با کشک و پشم و چوب و روغن و گوسپند درشهر ریخته همه و همه را فروخته که لوازم شب عید فراهم شود. کوی و کوچه بزن و و بازار از رفت و آمد دهاتی و شهری پر و بازار رونقی به سزا داشت.

بسیاری نیز در امامزاده ها گردآمده و اغلب مردن پول لای قرآن نهاده که پس از تحویل سال بردارند، به اصطلاح اهالی از قرآن (دشت) کنند برخی از عوام به هر روشی (خر خدایی) به اصطلاح اهالی (خر خاکینه) حیوان در مشت باشد در طول سال پول زیاد بدست می آید.

روز عید جنب و جوش صحرای مشحر برپا، خویشان کوچکتر به دیدن فامیل بزرگتر می رفتند، پسران و دختران از پدران ومادران وپدربزرگها و مادربزرگها عیدانه می گرفتند، آن روز بازار بوسه گرم و بعضی از شیفتگان وشوخ طبعان که در طول سال آروزی بوسیدن زیباروئی را در سر می پروراندن در این چند روز تقریباً امکان داشت خواهی کم و بیش به آرزوی خود برسند.

 



1- اطلاعات برگرفته از سازمان شهرداری مرکزی.

1- راهنما و نقشه گردشگری بروجرد ، سال 82.

1- یدالله، گودرزی، سیمای بروجرد، موسسه فرهنگی همسایه، چاپ اول پاییز 1376.

1- حزین بروجردی، حسین، دورنمایی از شهرستان بروجرد، ناشر: مرادی بروجردی، اسدالله، 1377.

1- حزین بروجردی، حسین، دورنمایی از شهرستان بروجرد، 1377.

1- حزین بروجردی، حسین، دورنمایی از شهرستان بروجرد، 1377.

سرگروه ادبیات